ARGE PROJELERİNİN PLÂNLANMASI, PROGRAMLANMASI VE YÜRÜTÜLMESİ

A. Savunma Araştırma Ve Teknoloji Plânlama Ve Programlama Faaliyetleri

1) Türk Silâhlı Kuvvetleri Harekât İhtiyaçları Plânı ile ortaya konulan ihtiyaçların mümkün olan azamî yerli katkı ile ve ekonomik bir şekilde yurt içi savunma sanayii tarafından üretilmesine yönelik olarak Millî Savunma Plânlama faaliyetleri kapsamında onaylanan millî olması zorunlu ve kritik teknolojiler listesi esas alınarak belirlenen TSK ihtiyaçlarından millî olması zorunlu sistem ihtiyaçlarının tamamının, kritik sistem ihtiyaçlarının ise ekonomik ve teknik olarak yapılabilir olanlarının ARGE'ye dayalı olarak yurt içinden karşılanmasına yön verecek politika, hedef ve öncelikleri belirleyen on yıllık Savunma Araştırma ve Teknoloji Plânı (SAGTEP) hazırlanır. Bu Plânda, nihaî hedef ve bu hedefe ulaşılmasını sağlayacak ara hedefler tanımlanır. Bu hedefe ulaşılmasını sağlayacak ara hedefler tanımlanır. Daire Başkanlığımızca yürütülen SAGTEPR projelerinin yanı sıra, 10'uncu Bilim Teknoloji Yüksek Kurulunun aldığı karar doğrultusunda hükümetin TÜBİTAK'a 2005 yılından itibaren kaynak tahsis etmesiyle birlikte, TÜBİTAK Destekli 1007 projeleri yürütülmeye başlanmıştır. "TÜBİTAK Destekli Savunma ve Uzay ARGE projelerinin Yönetim Esasları" 08 Temmuz 2005 tarihinde Sayın Milli Savunma Bakanı tarafından onaylanarak yürürlüğe girmiştir.

2) Onaylanan SAGTEP'de yer verilen sistem geliştirme, teknolojik alt yapı oluşturma ve temel araştırma projelerinden kaynak tahsis edilen projelerin yer aldığı on yıllık Savunma Araştırma ve Teknoloji Programı (SAGTEPR) hazırlanır.

3) SAGTEP, Stratejik Hedef Plânı (SHP)'na ve SAGTEPR ise On Yıllık Tedarik Programı (OYTEP)'na paralel olarak, Savunma Plânlama Faaliyetleri çerçevesinde hazırlanır ve iki yılda bir, müteakip on yıllık dönemi kapsayacak şekilde revize edilir. SAGTEP, SHP'nin ve SAGTEPR ise, OYTEP'in içinde bir bölüm olarak yer alır. ARGE yoluyla tedarik edilecek sistemlerin kaynağı, bu amaçla OYTEP'te ayrılan kaynağın aktarılması ile karşılanır.

4) SAGTEP'de yer almayan hiç bir araştırma geliştirme ve teknoloji projesi yürütülmez. Ancak; Komuta Katı onayı ile plân dışı faaliyet yürütülebilir. Bu faaliyetler ilk revize döneminde SAGTEP ve SAGTEPR'ye dâhil edilir.

5) SAGTEP ve SAGTEPR'nin hazırlanmasında koordinatör makam MSB.ARGE ve Tekno.D.Bşk.lığı, TSK koordinatörü ise Gnkur.BİLKARDEM. Bşk.lığıdır.

6) Taslak SHP/SAGTEP hazırlanmasında aşağıdaki direktif, doküman ve kaynaklar esas alınır:

• TÜMAS.
• Uzun Vadeli Stratejik Değerlendirme Dokümanı.
• Millî ve NATO Konsept Dokümanı.
• Diğer ülkelerin teknoloji plânları ve/veya dokümanı.
• İlgili veri tabanları.
• TSK Savunma Bilim ve Teknoloji Vizyonu.
• Millî Olması Zorunlu ve Kritik Teknolojiler Listesi.
• Bilim ve Teknoloji Yüksek Kurulu Kararları.
• TSK Uzun Dönemli Teknoloji Vizyonu.
• İlgili diğer doküman.

7) SAGTEP'in hazırlanmasında kullanılacak "Millî Olması Zorunlu ve Kritik Teknolojiler Listesi", savunma teknolojileri bilgi sistemi kapsamındaki veri tabanları kullanılarak; ihtiyaç makamları, üniversiteler, araştırma kuruluşları ve savunma sanayii kuruluşları ile koordineli olarak MSB.ARGE ve Tekno.D.Bşk.lığınca hazırlanır.

8) Savunma araştırma, geliştirme ve teknoloji faaliyetleri kapsamındaki araştırma faaliyetleri, aşağıda belirtilen öncelikler çerçevesinde yürütülür :

a. Birinci öncelik, TSK'nin "Millî Olması Zorunlu" sistem ihtiyaçlarının ARGE'ye dayalı olarak yurt içinden karşılanması.

b. İkinci öncelik, TSK'nin "Millî Olması Zorunlu" sistem ihtiyaçlarının ARGE'ye dayalı olarak yurt içinden karşılanması için gerekli olan "millî olması zorunlu" teknolojilerin yurt içinde geliştirilmesi.

c. Üçüncü öncelik, TSK'nin "Millî Olması Zorunlu" teknolojilerin yurt içinde geliştirilmesi için gerekli temel araştırma faaliyetlerinin yürütülmesi.

d. Dördüncü öncelik, TSK'nin "Kritik" sistem ihtiyaçlarının ARGE'ye dayalı olarak yurt içinden karşılanması, bunun mümkün olmaması hâlinde ikili veya çok taraflı uluslar arası ortak ARGE yolu ile karşılanması.

e. Beşinci öncelik, TSK'nin "Kritik" sistem ihtiyaçlarının ARGE'ye dayalı olarak yurt içinden karşılanması için gerekli olan "Kritik" teknolojilerin yurt içinde veya ikili veya çok taraflı uluslar arası ortak ARGE yolu ile geliştirilmesi.

f. Altıncı öncelik, "Kritik" teknolojilerin yurt içinde geliştirilmesi.

Diğer sistemler/teknolojiler, çok kaynaktan tedarik politikasına uygun olarak, en ekonomik ömür devri maliyetini sağlayan kaynaktan tedarik edilir.

9) Millî Olması Zorunlu ve Kritik Teknolojiler Listesi esas alınarak Müşterek ve Kuvvet Harekât İhtiyaçları Plânları (HİP)'nda yer verilen ihtiyaçlardan "millî olması zorunlu" ve "kritik" sistem ihtiyaçları belirlenir.

10) Milli Savunma Plânlama sürecinde Türk Silâhlı Kuvvetlerinin ateş gücü ve harekât kabiliyetinin artırılması suretiyle barış zamanında bölgesel caydırıcı bir güç olması ve muharebe üstünlüğünün sağlanması ana hedefleri doğrultusunda, politik, tehdit, teknolojik, askerî durum ve politik askerî durum değerlendirmesi sonucunda belirlenen, Türk Silâhlı Kuvvetleri Müşterek Harekât Konsepti doğrultusunda hazırlanan, Türk Silâhlı Kuvvetleri Harekât İhtiyaçları Plânı ile ortaya konulan harp silâh, araç, gereç ve mühimmat ihtiyaçları, "TSK Savunma Bilim ve Teknoloji Vizyonu Dokümanı", teknoloji alt yapısı, ulusal savunma sanayii ve üniversite alt yapısı, teknoloji kazanımları, risk ve süre kriterleri ışığında incelenir. "ARGE'ye Dayalı Tedarik Modeli"ne uygun olarak gerçekleştirilebileceği değerlendirilen ihtiyaçlar veya projeler Ulusal Savunma Sanayii, Teknoloji ve ARGE Faaliyetleri Koordinasyon Kurulu (USTAK)'a sunulur.

11) USTAK tarafından "ARGE'ye Dayalı Tedarik Modeli" ile gerçekleştirilmesi uygun görülen ihtiyaçlar veya projeler Komuta Katına sunulur ve Komuta Katı onayını müteakip ARGE İhtiyaçları Plânı (AİP) oluşturulur.

12) Söz konusu AİP kapsamındaki ihtiyaçlar veya projeler, SHP'nin oluşturulması öncesinde ilgili SHP İnceleme Kurulu Alt Çalışma Grubu çalışmalarına paralel olarak "Teknoloji Panelleri"nde teknoloji, ekonomiklik, zaman ve ömür devri maliyeti gibi hususlar ışığında incelenerek ön yapılabilirlik etütleri hazırlanır.

13) Ön yapılabilirlik etütleri doğrultusunda "ARGE'ye Dayalı Tedarik Modeli"ne uygun olarak gerçekleştirilebileceği kararı USTAK tarafından verilen ihtiyaç veya projeler hakkında hazırlanan karar taslağının Komuta Katınca onaylanmasını müteakip, bu ihtiyaçlar veya projeler SHP/SAGTEP'i oluşturur.

14) SAGTEP'e giren projeler; "TSK Programlama Direktifi" ışığında, "Teknoloji Panelleri"nde, kaynak, süre, öncelik ve proje yönetimi açılarından incelenir. Hazırlanan rapor doğrultusunda SHP/SAGTEP projeleri USTAK toplantısında değerlendirilerek projeler önceliklendirilir. SAGTEPR'ye alınmasına karar verilen ve kaynak tahsis edilen projeler ile ilgili olarak hazırlanan karar taslağı, Komuta Katı onayını müteakip, OYTEP/SAGTEPR oluşturulur.

B. Arge Projelerinin Yürütülmesi

1) 4734 sayılı Kamu İhale Kanununun 3.b ve geçici 4 ncü maddeleri gereğince hazırlanan Bakanlar Kurulu Kararı ile yürürlüğe konulan Millî Savunma Bakanlığının Savunma, Güvenlik ve İstihbaratla İlgili Mal ve Hizmet Alımlarına İlişkin Esaslar kapsamında; MSB'nin araştırma, geliştirme ve teknoloji faaliyetlerinin yürütülmesi sürecinde anılan Bakanlar Kurulu Kararına uygun olarak gerçekleştirilir.

2) 4734 Sayılı Kamu İhale Kanununun 3.b ve geçici 4 ncü maddeleri gereğince hazırlanan Bakanlar Kurulu Kararı ile yürürlüğe konulan MSB'nin araştırma, geliştirme ve teknoloji faaliyetleri ile ilgili Mal ve Hizmet Alımlarına İlişkin Esaslar gereğince 4734 sayılı Kanunun 53 üncü maddesinde yer alan Kamu İhale Kurumu harcı alınmaz.

3) Millî Olması Zorunlu sistem ve teknoloji ihtiyaçları ARGE ve ilgili teknoloji faaliyetlerinin yurt içinde gerçekleştirilmesi zorunludur. Kritik sistem ve teknoloji ihtiyaçlarının ise ARGE ve ilgili teknoloji faaliyetlerinin yurt içinde gerçekleştirilmesi esas olup, bunun mümkün olmaması halinde K/K onayı ile ikili veya çok taraflı uluslar arası konsorsiyumlarla gerçekleştirilmesi amaçlanır.

4) Proje çalışmalarının ilgili safhalarında ihtiyaç duyulduğunda; savunma sanayii güvenliği, savunma sanayii ürünlerinin kodlandırılması, üretim hattı kalifikasyonu, kalite hizmetleri faaliyetlerinin yürütülmesinde ilgili D.Bşk.lıkları ile koordinasyon sağlanır.

5) ARGE projelerine, MSB ARGE ve Tekno.D.Bşk.lığı koordinatörlüğünde bir Proje Yürütme Grubu'nun MSB Müsteşarı tarafından onaylanmasıyla başlanır. ARGE proje faaliyetlerinde, başlangıçtan sonuçlanıncaya kadar yapılan tüm çalışmaların dokümante edilmesi zorunludur.

6) MSB ARGE ve Tekno.D.Bşk.lığından görevlendirilecek bir Proje Yöneticisinin başkanlığında, anılan Daireden ve TSK'nin diğer ilgili temsilcilerinden, en az 3 ve tek sayıda kişiden ve her bir görevlinin birer yedeğinden oluşan bir PYG teşkil edilir. PYG üye sayısı ve dağılımı MSB Müsteşarı tarafından onaylanır. PYG'nin sekretarya hizmetleri, MSB ARGE ve Tekno.D.Bşk.lığının ilgili Şube Müdürlüğü tarafından yerine getirilir.

7) İhale Yetkilisinin onayı ile teşkil edilmiş olan ihale komisyonlarına onay dışı hiçbir kimse hiçbir sıfatla katılamaz. Ölüm, istifa, emeklilik, atama vb sebeplerle üyelerde değişiklik yapılması zorunluluğu doğarsa, bu değişiklik İhale Yetkilisinden alınacak ilâve bir onayla yapılır. PİTD hazırlayan, imzalayan ve onaylayanlar ihale komisyonu üyesi olarak görevlendirilebilirler.

8) İhale Komisyon başkanı ve üyeleri oy ve kararlarından sorumludur. Karşı oy kullanan komisyon üyeleri, gerekçesini komisyon kararına yazmak ve imzalamak zorundadırlar.

9) İhalesi yapılacak her iş için bir işlem dosyası düzenlenir. Bu dosyada ihale yetkilisinden alınan onay belgesi, ihale dokümanı, istekliler tarafından sunulan başvurular veya teklifler ve diğer belgeler, ihale komisyonu tutanak ve kararları gibi ihale süreci ile ilgili bütün belgeler bulunur.

10) ARGE projeleri ile ilgili yapılacak alımlarda esas alınacak para birimi Onay Belgesinde belirtilir. Yapılacak ihalelerde avans verilip verilmeyeceği avans verilecek ise oranı Onay Belgesinde ve İdarî Şartnamede belirtilir. Verilen avanslarla ilgili olarak 1050 ve 3833 sayılı Kanunun hükümleri uygulanır. Verilen avans miktarı kadar avans teminatı alınır. 1050 sayılı Muhasebe-i Umumiye Kanununa göre verilecek olan avanslarda; avans teminatı, taahhüdün tamamen yerine getirilip mahsup işleminin yapılmasını müteakip serbest bırakılır.

11) ARGE Projelerinde sınaî ve teknolojik zorluklar nedeniyle yaklaşık maliyet belirlenmez. Bu husus onay belgesinde belirtilir.

12) İhaleye katılacak isteklilerden, ekonomik ve malî yeterlik ile meslekî ve teknik yeterliklerinin belirlenmesine ilişkin bilgi ve belgeler idarî şartnamelerde belirtilmek suretiyle istenebilir. Teklifin esasını değiştirecek nitelikte olmaması kaydıyla, anılan belgelerin eksik olduğu veya belgelerdeki eksikliklerin giderilmesi işlemi idarî şartname hükümlerine göre yapılır.

13) İhale kanununun ve bu kanunun 3.b maddesi uyarınca çıkarılan yönetmelikte ihale dışı bırakılacaklar ile ihaleye katılamayacaklara dair hükümler ARGE'ye dayalı tedarik ihalelerinde de uygulanır.

14) ARGE Projelerinde idarî ve/veya teknik şartname hazırlanmayabilir. Teknik şartname hazırlanmadığı durumlarda teknik şartname yerine PİTD kullanılabilir İhale konusu mal ve/veya hizmet alımlarının teknik fonksiyonelliğine ihale dokümanının bir parçası olan PİTD'lerde yer verilir. Teknik fonksiyonellik, rekabeti engelleyici hususlar içermeyecek ve bütün istekliler için fırsat eşitliği sağlayacak şekilde belirlenir. PİTD'lerde, projeye göre gerektiğinde ulusal ve/veya uluslar arası standartlara atıf yapılabilir. PİTD'lerde teknik tanımlamalara yer verilir.

15) Birden fazla gerçek veya tüzel kişi ortak girişim oluşturmak suretiyle ihalelere teklif verebilir. İhale aşamasında ortak girişimden kendi aralarında bir ortak girişim yaptıklarına dair pilot ortağın da belirtildiği bir anlaşma metni yapmaları istenir. İhalenin ortak girişim üzerinde kalması halinde ise, sözleşme imzalanmadan önce noter tasdikli ortaklık sözleşmesinin verilmesi gerekir. Gerek ortaklık anlaşmasında gerekse ortaklık sözleşmesinde, ortak girişimi oluşturan gerçek veya tüzel kişilerin taahhüdün yerine getirilmesinde müştereken ve müteselsilen sorumlu oldukları belirtilir.

16) İhale konusu işin özelliği nedeniyle ihtiyaç görülmesi halinde, ihale aşamasında isteklilerden alt yüklenicilere yaptırmayı düşündükleri işleri belirtmeleri, sözleşme imzalamadan önce de alt yüklenicilerin listesini idarenin onayına sunmaları istenebilir. Ancak bu durumda, alt yüklenicilerin yaptıkları işlerle ilgili sorumluluğu yüklenicinin sorumluluğunu ortadan kaldırmaz.

17) İdarenin gerekli gördüğü veya ihale dokümanında yer alan belgelerde ihalenin/alımın yapılmasına engel olan ve düzeltilmesi mümkün bulunmayan hususlar tespit edildiği hallerde ihale yetkilisinin onayı ile ihale/alım gününden önce ihale/alım iptal edilebilir. İhalenin/alımın iptal edilmesi halinde, verilmiş olan bütün teklifler reddedilmiş sayılır ve bu teklifler açılmaksızın isteklilere iade edilir. İhalenin/alımın iptal edilmesi nedeniyle istekliler tarafından idareden herhangi bir hak talebinde bulunulamaz. İhalenin/alımın iptal edilmesi durumunda, iptal nedenleri gözden geçirilerek yeniden ihaleye çıkılabilir.

18) Tekliflerin, ihale davet yazısında belirtilen yere son teklifin verme tarih ve saatine kadar teslim edilmesi zorunludur. Teklif verme tarih ve saati olarak, MSB.lığı veya ARGE ve Tekno.D.Bşk.lığına teslim edildiği tarih ve saat esas alınır. İhale komisyonu teklif zarflarını alınış sırasına göre inceler. İdarî şartnamenin tekliflerin hazırlanması ve sunulması hususunu düzenleyen maddesine uygun olmayan teklif zarfları bir tutanak ile belirlenerek değerlendirmeye alınmaz.

19) Değerlendirilmeye alınan teklif mektupları, teklif sahibinin adı, soyadı veya ticaret ûnvanı ile mektup muhteviyatı yazılarak bir Zarf Açma Tutanağı düzenlenir. İsteklilerin belgelerinin eksik olup olmadığı ve teklif mektubu ile geçici teminatlarının usulüne uygun olup olmadığı kontrol edilir. Belgeleri eksik veya teklif mektubu ile geçici teminatı usulüne uygun olmayan istekliler bu tutanakta belirtilir. Ayrıca değerlendirilmeye alınmayan teklif mektupları da, söz konusu tutanakta yer alır. İstekliler ile teklif fiyatları açıklanır. Bu işlemlere ilişkin hazırlanan Zarf Açma Tutanağı Başkan ve üyelerce imzalanır. Bu aşamada; hiçbir teklifin reddine veya kabulüne karar verilmez, teklifi oluşturan belgeler düzeltilemez ve tamamlanamaz.

20) İhale komisyonunun talebi üzerine idare tekliflerin incelenmesi, karşılaştırılması ve değerlendirilmesinde yararlanmak üzere net olmayan hususlarla ilgili isteklilerden yazılı olarak tekliflerini açıklamalarını isteyebilir. Ancak bu açıklama, hiçbir şekilde teklif fiyatında değişiklik yapılması veya ihale dokümanında yer alan şartlara uygun olmayan tekliflerin uygun hale getirilmesi amacıyla istenilmez ve yapılmaz. Yasaklı istekli/istekliler değerlendirme dışı bırakılır. İhale kararının ihale yetkilisine sunulmadan önceki herhangi bir safhada isteklinin yasaklandığının tespit edilmesi halinde istekli değerlendirme dışı bırakılır.

21) Tekliflerin değerlendirilmesinde öncelikle belgeleri eksik olduğu veya teklif mektubu ile geçici teminatı usulüne uygun olmadığı tespit edilen isteklilere ait tekliflerin değerlendirme dışı bırakılmasına karar verilir. Ancak, teklifin esasını değiştirecek nitelikte olmaması kaydıyla, belgelerin eksik olması veya belgelerde önemsiz bilgi eksikliği bulunması halinde, idarece belirlenen sürede isteklilerden bu eksik belge veya bilgilerin tamamlanması yazılı olarak istenir.

22) İhale Komisyon Başkanı, ihtiyaç duyulması halinde zarf açılmasını müteakip, teknik, idarî, malî ve hukukî hususların ihale komisyonu üyelerinden kurulan alt komisyonca/komisyonlarca incelenmesine karar verebilir. Alt komisyon/komisyonlar tarafından, kendilerine verilen görevler ile ilgili tüm hususlar gözden geçirildikten sonra, tekliflere ait; teknik, idarî, malî ve hukukî hususları içeren rapor/raporlar düzenlenir. Komisyon çalışmalarında bu rapor/raporlar esas alınır.

23) İhale dokümanında belirtilmiş olması kaydıyla, ihale yetkilisinin onayından önceki herhangi bir aşamada, ihale komisyonu kararı üzerine idare, verilmiş olan bütün teklifleri reddederek ihaleyi iptal etmekte serbesttir. İhalenin iptal edilmesi halinde bu durum bütün isteklilere derhal bildirilir. İdare bütün tekliflerin reddedilmesi nedeniyle herhangi bir yükümlülük altına girmez. Ancak, idare isteklilerce talepte bulunulması halinde, ihalenin iptal edilme gerekçelerini bu talepte bulunan istekliye bildirir.

24) İhale yetkilisinin onayından önceki herhangi bir aşamada ihale komisyonu; mevcut ödeneğin-ilave kaynak imkânlarına rağmen verilen teklifleri karşılayamaması veya uygun olmayan bir durumun tespit edilmesi halinde bütün tekliflerin reddedilmesine ve ihalenin iptaline karar verebilir.

25) İhale Komisyonu üyelerinin tamamınca gerekçeli karar belirtilmek suretiyle hazırlanan Seçim Tutanağı İmzalanır. Hazırlanan tutanak İhale Yetkilisinin onayına sunulur. İhale komisyonlarınca alınan seçim kararları, İhale Yetkilisince karar tarihinden itibaren 20 gün içinde onaylanır veya iptal edilir.

26) İhale sonucu, ihale kararlarının ihale yetkilisi tarafından onaylandığı günü izleyen 7 (yedi) gün içinde, ihale üzerinde bırakılan istekli de dahil ihaleye teklif veren bütün isteklilere iadeli taahhütlü mektup ile tebligat adresine bildirilir.

27) Mektubun postaya verilmesini takip eden 10'uncu gün kararın isteklilere tebliğ tarihi kabul edilir. İhale kararlarının ihale yetkilisi tarafından iptal edilmesi durumunda da isteklilere aynı şekilde bildirim yapılır.

28) Yapılan bütün ihalelerin yazılı bir sözleşmeye bağlanması esastır. İhale ve alımlar sonucu yapılacak sözleşmelerde aksi onay belgesinde belitilmedikçe noter tasdiki/tescili aranmayacaktır.