İHALE USULLERİ

 

    4734 Sayılı KİKanunu, 4735 sayılı KİSK ve bu kanunlarla ilgili diğer yayımlanan yönetmelikler ile mevzuat hükümlerine aykırı olmamak şartıyla yapılacak ihale usullerinde dikkat edilecek hususlar aşağıda belirtilmiştir.

 

 

Açık  ihale usulü (4734 Sayılı KİKanunu Madde 19) :

      

     Bütün isteklilerin teklif verebildiği usuldür. Bu usul ile yapılacak ihaleler için gerekli ihale dokümanı 9/(b;ç) maddelerinde belirtilen esaslar çerçevesinde hazırlanır.

         

(a) İhale  komisyonuna gönderilen ihale dosyaları ihale komisyonu tarafından incelenerek; her yıl yayımlanan parasal limitlere göre  yaklaşık maliyeti eşik değerin üstünde olanlar yabancı isteklilere de açık olacak şekilde, yaklaşık maliyeti eşik değerlerin altında olanlar  ise yerli isteklilerin katılımına uygun olarak (ihale dökümanında aksi belirtilmediği takdirde) 4734 Sayılı KİKanunu 13 ve 24 ncü maddelerine göre ilan edilir.              

                   (b) İhale dokümanları ilan memurluklarında isteyen herkes tarafından görülebilir. Ancak, ihaleye katılmak isteyen isteklilerin dokümanı satın alması zorunludur. İhale dokümanı basım maliyetine uygun olarak fiyatlandırılır. İhale dökümanlarının satış işlemi, sadece ihaleyi gerçekleştirecek MSB. Ted.Blg.Bşk.lıklarına ait ilan memurlukları tarafından  ücreti Maliye Bakanlığına bağlı Nakit Saymanlığına yatırılmak şartıyla, kanuni hükümlere ve kayıt işlemlerini müteakip  yapılır.        

                   (c) İhale komisyonları  eksiksiz olarak  toplanır ve  ihale dokümanı ile  4734 Sayılı KİKanununun 10 ,11,30, 31, 32, 33, 34 ve  35 nci maddelerinde belirtilen hükümlere uygun olarak isteklilerin durumlarını inceler.

(ç) İhaleye katılacak isteklilerin teklifleri 4734 Sayılı KİKanununun 36 ncı maddesi esasları doğrultusunda alınır. İhale komisyonunca ihale dokümanında belirtilen saatte kaç teklif verilmiş ise bir tutanakla tespit edilerek hazır bulunanlara duyurulur ve  ihaleye başlanır. İhale komisyonu teklif zarflarını alınış sırasına göre inceler ve  KİKanununun    30 uncu maddesinin birinci fıkrasına uygun olmayan zarfları bir tutanak ile belirleyerek  (zarf fotokopisi alındıktan sonra) değerlendirmeye almadan iade eder. Zarflar istekliler ve  hazır bulunanların önünde alınış sırasına göre açılır.

                   (d) İsteklilerin belgelerinin eksik olup olmadığı ve teklif mektubu ile geçici teminatlarının usulüne uygunluğu kontrol edilir. Belgeleri eksik veya teklif mektubu ile geçici teminatı usulüne uygun olmayan istekliler tutanakla tespit edilir. İsteklilere göre teklif fiyatları açıklanır. Bu işlemlere ilişkin hazırlanan tutanak ihale komisyonunca imzalanır. Bu aşamada; Hiçbir teklifin reddine veya kabulüne karar verilmez, teklifi oluşturan belgeler düzeltilemez ve tamamlanamaz. Teklifler ihale komisyonunca hemen değerlendirilmek üzere oturum kapatılır.

                   (e) İhale komisyonları gerek duyulması halinde, ihale yetkilisinin imzası ile isteklilerden yazılı olarak tekliflerini açıklamalarını isteyebilir. Ancak, bu açıklama hiçbir şekilde teklif fiyatında değişiklik yapılması veya ihale dokümanında yer alan şartlara uygun olmayan tekliflerin uygun hale getirilmesi amacıyla yapılmaz. Bu uygulanın gerekmesi durumunda İhale Yetkilisi (İç Tedarik Bölge Başkanı) imzalı yasal işlemleri ihale komisyonlarınca yürütülecektir.

(f) Tekliflerin değerlendirilmesi KİKanununun 37 nci maddesine göre yapılır.

                   (g) Aşırı düşük tekliflere, 4734 Sayılı KİKanununun 38 nci maddesine göre işlem yapılır. Yapılan işlem sonucu red edilen tekliflerin gerekçeleri hazırlanacak tutanakta açıkça belirtilir.

                   (ğ)  KİKanununun 39 ncu maddesine göre, bütün tekliflerin red edilmesi ve ihalenin iptal edilmesi gerektiğinde gerekçeleri de belirtilerek yaklaşık maliyet tutarına göre İhale Yetkilisinin (Müsteşar, MTİY., Daire Başkanı gibi.) onayı alınır.

   

                   (h)   Yapılan değerlendirme sonucunda ihale, 4734 Sayılı KİKanununun 40 ncı maddesi esasları doğrultusunda (ihale dokümanında aksi belirtilmedikçe) ekonomik açıdan en avantajlı teklifi veren isteklinin üzerinde bırakılır.

                   (ı) İhale komisyonunca kullanılacak her türlü belge ve tutanaklar , KİK. tarafından yayınlanan yönetmeliklere uygun olmak zorundadır. 

 

Belli İstekliler Arasında İhale Usulü  (4734 Sayılı KİKanunu Madde 20):

Belli istekliler arasında ihale usulü, yapılacak ön yeterlik değerlendirmesi sonucunda idarece davet edilen isteklilerin teklif verebildiği usuldür. İşin özelliğinin uzmanlık ve/veya yüksek teknoloji gerektirmesi nedeniyle açık ihale usulünün uygulanamadığı mal veya hizmet alımları ile yapım işlerinin ihalesi bu usule göre yaptırılabilir.

                   (a)   Bu usule göre yapılacak ihalelerde adayların başvurularını hazırlayabilmeleri için , ön yeterlilik ilanları son başvuru tarihinden en az on dört gün önce ön yeterlik ilânı yapılır.

(b)   Ön yeterlik dokümanında adaylarda aranılan şartlara, ön yeterlik kriterlerine ve gerekli diğer belge ve bilgilere yer verilir.

                   (c)  Ön yeterlik dokümanı idarelerde bedelsiz olarak görülebilir. Ancak ihaleye katılmak isteyen istekli Ön Yeterlik Dokümanını satın almak zorundadır.

                               (ç) İhaleye davet edilebilecek aday sayısının beşten az olması veya teklif veren istekli sayısının üçten az olması halinde ihale iptal edilir.

                                    (d) İhalenin iptal edilmesi durumunda, ihale dokümanı gözden geçirilerek varsa hatalar ve eksiklikler giderilmek suretiyle, ön yeterliği tespit edilen bütün istekliler tekrar davet edilerek ihale sonuçlandırılabilir.

                   (e) Diğer hususlar; 4734 sayılı kanun, yürürlükteki yönetmelikler, ikincil mevzuat ve KİK. tarafından yayınlanan tebliğlere göre yürütülerek, ihale dökümanlarında aykırı hükümlere yer verilmez.

 

Pazarlık Usulü  (4734 Sayılı KİKanunu Madde 21):

                      (a)    Pazarlık usulünün uygulanabilme şartları:

                        (I) Açık ihale usulü veya belli istekliler arasında ihale usulü ile yapılan ihale sonucunda teklif çıkmaması.

                          (II) Doğal afetler, salgın hastalıklar, can veya mal kaybı tehlikesi gibi ani ve beklenmeyen veya idare tarafından önceden öngörülemeyen olayların ortaya çıkması üzerine ihalenin ivedi olarak yapılmasının zorunlu olması.

                          (III) Savunma ve güvenlikle ilgili özel durumların ortaya çıkması üzerine ihalenin ivedi olarak yapılmasının zorunlu olması.                         

                        (IV) İhalenin, araştırma ve geliştirme sürecine ihtiyaç gösteren ve seri üretime konu olmayan nitelikte olması.

                                                (V) İhale konusu mal veya hizmet alımları ile yapım işlerinin özgün nitelikte ve karmaşık olması nedeniyle teknik ve malî özelliklerinin gerekli olan netlikte belirlenememesi.

                        (VI) İdarelerin yaklaşık maliyeti her yıl KİK. tarafından belirlenen ve 4734 sayılı kanunun 21/f maddesinde belirtilen Türk Lirasına kadar olan mamül mal, malzeme veya hizmet alımları,

                 

                   (b)  (II),  (III) ve (VI) ncı  bentlerinde belirtilen hallerde ilân yapılması zorunlu değildir. Ancak, bu bentlere göre yapılacak ihalelere en az üç istekli davet edilmelidir.                  

(c) İlân yapılacak hallerde, ilânda ihale konusu alanda faaliyet gösteren ve idarece yeterliği tespit edilen adaylar ile görüşme yapılacağı belirtilir. Gerek ilân yapılan gerekse ilân yapılmayan hallerde, sadece idare tarafından KİKanununun 10 ncu maddesine uygun olarak belirlenen ve ihale dokümanında belirtilen değerlendirme kriterlerine göre yeterliği tespit edilenler ile görüşme yapılır.                

(ç) (I) ,(IV) ve  (V) nci bentlere göre yapılan ihalelerde,  istekliler öncelikle ihale konusu işin teknik detayları ve gerçekleştirme yöntemleri gibi hususlarda fiyatı içermeyen ilk tekliflerini sunar. İdarenin ihtiyaçlarını en uygun şekilde karşılayacak yöntem ve çözümler üzerine ihale komisyonu her bir istekli ile görüşür. Teknik görüşmeler sonucunda şartların netleşmesi üzerine bu şartları karşılayabilecek isteklilerden, gözden geçirilerek şartları netleştirilmiş teknik şartnameye dayalı olarak fiyat tekliflerini de içerecek şekilde son tekliflerini vermeleri istenir.               

(d)  (I), (II) ve (III) bentlerine göre yapılacak ihalelerde, verilen son teklifler üzerinde fiyat görüşmesi yapılarak ihale sonuçlandırılır.(I), (IV) ve (V) bentlerine göre yapılacak ihalelerde teklif veren istekli sayısının üçten az olması halinde ihale iptal edilir.

(e) (VI) ncı bend kapsamında yapılan mal alımlarında , malın sözleşme yapma süresi içinde teslim edilmesi ve bunun idarece uygun bulunması halinde, sözleşme yapılması ve kat’i teminat alınması zorunlu değildir. Bu uygulamaya gerek duyulması halinde yetki ilgili ihale yetkilisi /Bölge Başkanındadır.

           

 

Diğer Alım Şekli ( Doğrudan Temin  /4734 Sayılı KİKanunu Madde 22):

           

            (1) Aşağıda belirtilen hallerde ihtiyaçların ilân yapılmaksızın ve teminat alınmaksızın doğrudan temini usulüne başvurulabilir:

                        (a) İhtiyacın sadece gerçek veya tüzel tek kişi tarafından karşılanabileceğinin tespit edilmesi.

                           (b) Sadece gerçek veya tüzel tek kişinin ihtiyaç ile ilgili özel bir hakka sahip olması.

                   (c) Mevcut mal, ekipman, teknoloji veya hizmetlerle uyumun ve standardizasyonun  sağlanması için zorunlu olan mal ve hizmetlerin, asıl sözleşmeye dayalı olarak düzenlenecek ve toplam süreleri üç yılı geçmeyecek sözleşmelerle ilk alım yapılan  gerçek veya tüzel kişiden alınması .

                               (ç) İdarelerin her yıl KİK.unca yayınlanacak , 4734 sayılı kanunun 22/d maddesine esas parasal limitlerini aşmayan ihtiyaçları ile temsil ağırlama faaliyetleri kapsamında yapılacak konaklama, seyahat ve iaşeye ilişkin alımları.

                                   (d)  İdarelerin ihtiyacına uygun taşınmaz mal alımı veya kiralanması.

                   (e) Özelliğinden dolayı stoklama imkanı bulunmayan ve acil durumlarda kullanılacak ilaç, tıbbi sarf malzemeleri ile test ve tetkik sarf malzemesi alımları.

                   (f)  Milletlerarası tahkim yoluyla çözülmesi öngörülen uyuşmazlıklarla ilgili davalarda, kanun kapsamındaki idareleri temsil ve savunmak üzere Türk veya yabancı uyruklu avukatlardan yada avukatlık ortaklıklarından yapılacak hizmet alımları.

    22 nci maddeye göre yapılacak alımlarda ihale komisyonu kurma ve 4734 sayılı kanunun 10 ncu maddesinde sayılan yeterlilik kurallarını arama zorunluluğu bulunmaksızın , ihale yetkilisince görevlendirilecek kişi veya kişiler tarafından piyasada fiyat araştırması yapılarak ihtiyaçlar temin edilir.

 

            (2) Tedarik işlemlerinin yürütülmesinde 4734 sayılı Kamu İhale Kanununun 22 nci maddesine göre yapılacak doğrudan temine ait sözleşmelerin hazırlanması, İkmal Şube Müdürlüklerince yasal hükümlere uygun olarak yapılacaktır.      

            (3) İkmal Şube Müdürlüğünce gerek duyulması halinde hazırlanan sözleşmelerde mevzuata uygun, alım konusu işin özelliğini ve isteklerini kapsayacak tüm hükümlere yer verilecek, gerektiğinde teknik bir üye istenebilecektir.

            (4) 4734 sayılı kanunun 21/f ve 22/d maddesine göre yapılan alımlarında; Kanun, yönetmelik,  KİK. tebliğlerine uygun işlem yapılacak ve Mal, Hizmet, Yapım işlerine ait her biri için mali yılda ayrı ayrı tahsis edilen ödenekler toplamının kendi bölümü içerisinde %10’unun Mali yıl içerisinde geçilmesi halinde, KİK’dan müsaade alınması MSB.lığı aracılığı ile yapılacağından bağlı üst Komutanlığa/Başkanlığa bildirilecektir.

            (5) İhtiyaç makamlarınca MSB.lığı aracılığı ile tedarik edilmesi istenen mal/malzeme ve hizmet alımlarında, o iş için ayrılan bütçenin kontrolü MSB.Cari Mal Ve Hizmet Ted.D.Bşk.lığınca takip edilerek farklı Blg.Bşk.lıklarına görev verildiğinden (ödeneği MSB.Cari Mal Ve Hizmet Ted.D.Bşk.lığınca tahsis edilen konularda) genel bütçesinin % 10 unu geçmemek şartıyla alım muhtırası veya emirlerine KİK. dan müsaade alınmasına gerek olup olmadığı ilgili Ted.Ş.Md.lüklerince belirtilecektir.

            (6) 4734 sayılı kanun ve yönetmelikleri ile KİK. tarafından yayımlanan tebliğlere uygun olarak, doğrudan teminle yapılan alım faaliyetlerinde isteklinin yasaklı olup olmadığının araştırılması, işin aciliyeti veya durumuna göre ihale yetkilisince belirlenecektir.