ASKERİ YÜKSEK İDARE MAHKEMESİ (AYİM)

High Military Administrative Court


  • MSB Ana Sayfa
  • AYİM Ana Sayfa
  • Makaleler
  • Makale Arama
  • Kararlar
  • Karar Fihristi
  • Karar Arama
  • İçtihatı Birleştirme Kararları
  • Kararlar

    ESASA İLİŞKİN KARARLAR
    Madalya ve Şeref Aylığı
    TSK. ÖVÜNÇ MADALYASI VE DEVLET ÖVÜNÇ MADALYASI


    KARARLAR
    geri

    TSK. ÖVÜNÇ MADALYASI VE DEVLET ÖVÜNÇ MADALYASI

    ÖZETİ:Mevcut emirler hilafına hareketle bulunduğu pusu mevkiini terkederek, kontrolsüz ve hatalı bir şekilde diğer mevziye yaklaşan, bu mevzideki arkadaşlarının dur ihtarına ve parolaya cevap vermediğinden, açılan ateş sonucu vefat eden erin yakınları olan davacılara, TSK. Övünç Madalyası ve Devlet Övünç Madalyası verilmemesinde hukuka aykırılık görülmemiştir.

    Davacılar vekili 28 Haziran 1999 tarihinde kayda geçen dilekçesi ve 10.09.1999 tarihli savunmaya cevap dilekçesinde özetle ; Davacıların evlatları olan..................’nun J.Çvş. olarak MUŞ İl Komutanlığı emrinde askerlik yaparken 06.07.1999 tarihinde Sazlık Köyü Gölyası mevkiinde pusu görevi icrasında aynı yerde görevli J.Er ...................’in tedbirsizliği dikkatsizliği sonucu açtığı ateşle şehit olduğunu, şehidin ihmal ve hatasının bulunmadığını, her zaman arkadaşlarına örnek kişi olduğunu, evlat kaybına bağlı olarak uğradıkları zararlara karşı davalı idarece müvekkillerine nakdi tazminat ödendiğini, T.C.Emekli Sandığı Genel Müdürlüğünce vazife malülü aylığı bağlandığını, ancak müvekkillerince evlatlarının şehit olması nedeniyle TSK. Övünç Madalyası ve Devlet Övünç Madalyası istemine davalı idarece 10.05.1999 tarihli yazı ile olumsuz cevap verildiğini, olayın oluş şekli, idarenin önceki işlemleri ve 2933 sayılı Devlet Madalya ve Nişanları Yönetmeliği gereği manevi değeri sonsuz olan, gelecek nesillere onurla intikal edecek söz konusu madalyaların verilmemesi işleminin iptalini talep ve dava etmiştir.

    İstiklal madalyası Kanununa ilişkin ihtilaflar ile bunlardan doğan tam yargı davalı dışındaki madalya ile ilgili iptal ve tam yargı davasının çözümünün 1602 Sayılı Askerî Yüksek İdare Mahkemesi Kanununun 23 ncü maddesi ile AYİM. Başkanlar Kurulunun 06.12.1996 gün ve 86 sayılı kararı gereğince davaya bakma görevi ikinci dairenin görev alanına girdiğinden dava dosyası AYİM.1 nci Dairesinin 25 Ocak 2000 tarih ve 1999/1306 Esas, 2000/57 Karar nolu kararı ile AYİM 2 nci Dairesine tevdii edildiği anlaşılmıştır.

    Dosyadaki mevcut bilgi ve belgeler ile davacı yakını müteveffa....................’un ölüm olayı nedeniyle yapılan adli yargılamaya ilişkin sanıklar .................... ve ..................... hakkındaki Elazığ 8 nci Kolordu Komutanlığı Askerî Mahkemesindeki dava dosyası getirtilerek yapılan incelemede; Müteveffa ....................’nun KORKUT İlçe J.K.lığı emrindeki askerlik görevi esnasında 06.07.1997 günü J.Astsb.................... komutasında 28 kişiden oluşan iç güvenlik timi ile Sazlıkbaşı Köyü Gölağası mevkiinde pusu icra etmekte iken ; Tim Komutanı tarafından yerleştirildiği pusu mevziinden gördüğü şüpheli ışığı Tim Komutanına haber vermek gerekçesi ile emir ve talimatlar hilafına, aynı mevzideki diğer iki arkadaşı ile birlikte terketmemesi gereken mevzilerini terkederek yine tim komutanının önceden gösterdiği irtibat patikası dışına çıkıp yay şeklinde izledikleri güzergahla arkadaşlarının bulunduğu diğer bir mevziye yaklaşmaları, bu mevzideki arkadaşlarının dur ihtarına ve parolaya cevap vermeyerek mevziye yaklaştıkları mevzideki arkadaşlarının kendilerini terörist zannetmeleriyle açtıkları ateş sonucu davacılar yakınıyla birlikte diğer bir erin öldüğü üçüncü erin yaralandığı anlaşılmaktadır.

    Olay sonrasında Elazığ 8 nci Kolordu Komutanlığı Askerî Mahkemesinde sanıklar Tim komutanı Asb...................hakkında görevi ihmal suçu, sanık er .................. hakkında dikkatsizlik ve tedbirsizlik sonucu iki kişinin ölümüne sebebiyet vermek suçundan dolayı yargılama yapıldığı ve sonuçta anılan Mahkemenin 15.10.1998 tarih ve 1998/573 Esas – 19998/695 Karar sayılı hükmü ile her iki sanık hakkında beraat kararı verildiği, meydana gelen olayın davacı yakını müteveffa ...................... ve yanındaki diğer iki erin kendi disiplinsiz ve kusurlu davranışları nedeniyle meydana geldiğinin değerlendirildiği görülmüştür.

    926 Sayılı TSK. Personel Kanunu Hükümlerine göre düzenlenip 24.08.1971 tarihinde yayınlanarak yürürlüğe giren TSK. Savaş Takdirnamesi Nişan ve Madalya Yönetmeliğinin 6 ncı madde (b) fıkrası TSK. Mensupları ile Silahlı Kuvvetlere yararlı hizmet yapan kişilere, savaşta ve barışta yaptıkları fedakarlık, gösterdikleri kahramanlık ve üstün başarılar karşısında savaş, şeref, övünç ve üstün hizmet madalyalarının verileceği hükmünü amirdir.

    Bu madalyalardan övünç madalyasının iki dereceli olduğu birinci derecelisinin Gümüş olup savaşta, ikinci derecelisinin Bronz olup Barışta verileceği, savaşta ve barışta şehit olan veya görevi başında görevinin sebep ve tesiriyle hayatını kaybeden asker kişilerin kanuni mirascılarına verileceği belirtilmektedir.

    Yine Genelkurmay Başkanlığının 13 Ekim 1993 ve 03 KASIM 1997 tarihli emirleri ile jandarma Genel Komutanlığının 10 mayıs 1999 günlü yayınlananan emirlerinde TSK Takdirnamesi Madalya ve Nişan Yönetmeliği hükümlerinin uygulanması hususları açıklanmış ve her üç emrin ortak içeriğinde Barışta görevini üstün gayretle ifa ederken görevin sebep ve tesiri ile hayatını kaybeden asker kişilere TSK Savaş Takdirnamesi Madalya ve Nişan Yönetmeliği hükümlerine göre “2 nci Derece BRONZ TSK. Övünç Madalyası verileceği”, madalya tevcihinde; Barışta görevini üstün bir gayretle ifa ederken görevin sebep ve tesiri ile hayatını kaybeden asker kişilerin mirascılarına madalya verilmek üzere yapılan tekliflerde meydana gelen olayda; “Disiplinsizlik, ihmal, idari hatanın mevcut olmaması durumunun çok iyi araştırılması, raporla tespit edilmesi ve emsalleri ile mukayese edilerek tam bir vicdani kanaat içerisinde yapılmasının öneminin belirtildiği görülmüştür.

    Gerek TSK. Savaş Takdirnamesi Nişan Yönetmeliği hükümlerine, gerekse bu yönetmelik doğrultusunda komutanlıklarca yayınlanan emirlere göre madalya tekliflerinde, öncelikle meydana gelen olayda “Disiplinsizlik, ihmal ve idari hatanın” olmamasının gerektiği prensibi ortaya çıkmaktadır.

    Dava konusu davacı yakını müteveffanın ölümünün görevi başında ve görevinin sebeb ve tesiriyle meydana geldiği hususunda kuşku olmadığı, Davacı yakınlarına Nakdi Tazminat ödendiği, Emekli Sandığınca vazife malüllüğü maaşı bağlandığı görülmekte ise de, meydana gelen ölüm olayında davacı yakını müteveffa ...................’ın emirler hilafına hareketle pusu mevziini terkederek kontrolsüz ve hatalı bir şekilde diğer bir mevziiye yaklaşmak, bu mevziideki arkadaşlarının dur ihtarına ve parolaya cevap vermemek suretiyle disiplinsiz ve hatalı davrandığı, pusu görevinin asıl amacının pusu mevziini herhangi bir emir olmaksızın asla terketmemek olduğu hususu; bu tespitin Elazığ 8 nci Kolordu Komutanlığı Askerî Mahkemesinin 15.10.1998 tarih ve 1998/573-695 Esas ve Karar sayılı hükmüyle de sabit olduğu hususları birlikte nazara alındığında J.Gn.Komutanlığının madalya tevcihine yasal imkan olmadığına ilişkin 10 Mayıs 1999 gün ve PER: 4060-105-99/Per.D.Sos.Hiz.Ş.(124727) sayılı yazılı işleminde herhangi bir hukuka aykırılık bulunmadığı kanaatine varılmıştır.

    Bu itibarla ve açıklanan nedenlerle ;

    1.Yasal dayanaktan yoksun bulunan DAVANIN REDDİNE,

    KARŞI OY GEREKÇESİ

    TSK.Savaş Takdirnamesi Nişan ve Madalya Yönetmeliğinin 6/b maddesinde, “savaş veya barışta şehit olan veya görevi başında görevinin sebep ve teminiyle hayatını kaybeden asker kişilerin kanuni mirasçılarına övünç madalyası verileceği “hükmü yer almaktadır.

    Olayda hayatını kaybeden müteveffa J.Çvş......................’ nun görevli olduğu pusu mevziini emirler hilafına hareketle terkederek disiplinsiz ve hatalı davrandığı belirtilmekte ise de; olayla ilgili Elazığ 8 nci Kolordu Komutanlığında açılan dava sonunda verilen kararda ölen J.Çvş.....................’ nun kusur oranına ilişkin bir açıklama getirilmemiştir.

    Müteveffa J.Çvş...................’nun gece şartlarında pusu görevinde iken görmüş oldukları şüpheli ışığı Tim Komutanına rapor etmek ve hareket tarzı hakkında emir almak üzere 2 arkadaşı ile Tim Komutanının bulunduğu mevkiye gitme ihtiyacı içinde bulunması, Tim Komutanının birliğine karşılaşabilecek bu gibi durumlarda uygulanacak hareket tarzları hakkında yeterlli ve anlaşılır emir vermediğini, tim elemanları ile muhabere imkanlarını tam olarak oluşturmadığını göstermektedir. Çünkü bulunduğu mevkide yanlız başına değil bir grup arkadaşı ile birlikte bulunmaktadır. Gördüğü şüpheli hedefe ateş açmış olması halinde pusu mevkiinin ortaya çıkmasına ve görevin başarısızlığa uğramasına sebep olabileceği gibi komutanına bildirmemesi halinde de timinin baskına uğramasına veya terörist gruba bir baskın düzenleme şansının kaçırılmasına sebep olabilecektir. Durumu Tim Komutanına haber vermek ve direktif almak üzere ayrılması, görev yerini terk ettiğini, görevden kaçtığını veya disiplinsiz hareket ettiğini göstermemektedir. Bilakis görev bilinci ile birliğinin emniyetini ve verilen görevi başarı ile icra etmesini sağlamaya yönelik bir davranış içinde olduğu, dolayısıyla görevini üstün bir gayretle ifa ederken görevinin sebep ve tesiri ile hayatını kaybettiği kanaatini taşımaktayız.

    TSK. Savaş Takdirnamesi Nişan ve Madalya Yönetmeliğine göre TSK. Övünç Madalyası şartlarını taşıdığı ve kanuni varislerine TSK. Övünç Madalyası verilmemesine ilişkin işlemin iptaline karar verilmesi gerektiği düşüncesinde olduğumuzdan, aksi yönde oy kullanan çoğunluk görüşüne katılamadık. 26 Nisan 2000

    ÜYE ÜYE
    Mustafa ÇALIŞİsmail ÇALIŞKAN
    Kur.Kd.Alb. Dz.Kur.Kd.Alb.

    Dergi No:15
    Karar Dairesi:AYİM.2.D.
    Karar Tarihi:26.04.2000
    Karar No: E.2000/78
    Karar No: K.2000/265


    geri