ASKERİ YÜKSEK İDARE MAHKEMESİ (AYİM)

High Military Administrative Court


  • MSB Ana Sayfa
  • AYİM Ana Sayfa
  • Makaleler
  • Makale Arama
  • Kararlar
  • Karar Fihristi
  • Karar Arama
  • İçtihatı Birleştirme Kararları
  • Kararlar

    ESASA İLİŞKİN KARARLAR
    Özel Kanunlardan Doğan İşlemler
    DENÎZALTICILIK TAZMİNATI


    KARARLAR
    geri

    DENÎZALTICILIK TAZMİNATI

    ÖZETİ:Deniz altıcı astsubay iken 926 sayılı Kanunun 109 ncu maddesi hükümlerine göre güverte sınıfında subaylığa nasbedilen davacının statüsü değiştiğinden; kendisine Deniz altıcılık tazminatı verilmemesinde hukuka aykırı bir yön yoktur.




    Davacı 30 Nisan 1992 tarihinde kayda geçen dava dilekçesinde özetle; 30.8.1977 tarihinde astsubay avuşluğa nasbedildiğini, 5.9.1977 tarihinden itibaren 16 Hafta kurs, 16 Hafta staj olmak üzere 32 hafta kurs görerek deniz altıcılık brövesi takmaya hak kazandığını, bu tarihten itibaren 2629 Sayılı Kanun çerçevesinde fiili deniz altıcılık tazminatı aldığını, 1989 yılında girdiği sınavı kazanarak 30.8.1990 tarihinde güverte teğmenliğe nasbedildiğini, astsubaylıktan subaylığa geçenlere yapılacak işlemle ilgili olarak gerek Deniz altıcılık Yönergesi ve gerekse tazminat kanunda hüküm bulunmadığım, subaylığa nasbedilmesi neticesinde kazanılmış hakkını kaybettiğini, mağduriyetinin giderilmesini 15 Ocak 1992 tarihinden itibaren kesilmiş bulunan astsubay statüsündeki denizaltı tazminatının ödenmemesi işleminin iptalini, yürütmenin durdurulmasını talep ve dava etmiştir.

    Davacının idareye vaki müracaatındaki açıklama ve dava dilekçesindeki iddialarına göre isteminin 2629 Sayılı Yasanın 6 ncı maddesinde belirtilen (deniz altıcı tazminatı) mı yoksa aynı kanunun 8 nci maddesinde yazılı (yıpranma tazminatı) mı olduğu konusunda tereddüt hasıl olmuş, davacının duruşma sırasındaki beyanlarına bakmakla da bu tereddüt giderilememiş, ancak idareye vaki müracaatına ilişkin 28 Şubat 1992 tarihli dilekçesine, idarece verilen ve kendisine tebliğ olunan Kuzey Deniz Saha Komutanlığının 22.4.1992 gün ve PER:3922 14592/SB. sayılı cevabı yazısında; kendisine 2629 Sayılı Kanunun 8/(a)4 maddesinin uygulanması ve dalış görevinden ayrıldığı 30.8.1990 tarihinden itibaren derece ve kademesinin ödeme tarihindeki karşılığının (ek gösterge dahil) % 10'u tutarında aylık yıpranma tazminatı ödenmesi gerektiğine dair cevabı, karşısında isteminin deniz altıcılık tazminatı verilmemesi işleminin iptali olacağı değerlendirilerek dava bu yönüyle incelenmiştir.

    Dava dosyasının incelenmesinden, davacının 30.8.} 977 tarihinde Astsubay çavuş rütbesine nasbedildiği, bilahare 5.9.1977 13.1.1978 tarihleri arasında Denizaltı Astsubay Özel ihtisas Kursunu, 13.1.1978 12.5.1978 tarihleri arasında Denizaltı Astsubay Özel İhtisas Stajını da başarı ile tamamlayarak denizaltı astsubay niteliğini kazandığı, 1989 yılında subay olmak için müracaatı ve yapılan sınavlarda başarılı olması sonucu 30 Ağustos 1990 tarihinde güverte teğmenliğe nasbedildiği, Güverte Subay Temel Özel Kursunda bulunduğu sırada 14 Haziran 1990 tarihinde Subay Denizaltı Özel İhtisas kursuna katılmak istemine ilişkin dilekçesine, anılan kursa ilişkin olarak gerekli tefrik planlamasının tamamlanmış olması nedeniyle dilekçesinin işleme konulmadığı ve durumun Dz.K.K. lığının 18.7.1990 gün ve PER:40131290/Per.Ted.Yet.Ş. (568) sayılı yazısı ile davacıya bildirildiği ve halen güverte sınıfında teğmen rütbesi ile Fatih Harp Karargâhları ve Muhabere Elektronik Tesisleri Komutanlığında görevli bulunduğu, deniz altıcı subay niteliğini kazanamadığı için 15.1.1992 tarihinden itibaren deniz altıcı astsubay tazminatının kesildiği anlaşılmaktadır.

    2629 Sayılı Kanunun 3/e maddesinde Deniz altıcı, Dalgıç ve Kurbağa adamların tanımının yapıldığı, bu tanıma göre Deniz altıcı, Dalgıç ve Kurbağa Adam okul ve kurslarından diploma alan ve diploması usulüne göre onaylanan kimselere niteliklerine göre deniz altıcı, dalgıç ve kurbağa adam denilmekte olduğu;
    Dz.K.K.lığı Deniz altıcılık Vasıfları Yönergesinin Deniz altıcı olacak subayların seçimi ve kurs süresi ile ilgili l nci Bölüm l nci Kısım l ve 2 nci maddelerinde, subay Denizaltı Özel İhtisas eğitiminin bir yıl süreli olduğu, bunun 26 haftasının kurs, 26 haftasının staj olduğunun açıklandığı, Aynı Yönergenin Astsubaylıktan Subay olan personelle ilgili 23 ncü maddesinin (a) bendi "Deniz altıcı astsubay iken girdiği sınavları ve Subay Özel Temel Kursunu başararak Subay nasbedilenler deniz altıcılığa devam etmek istedikleri takdirde Deniz Kuvvetleri Komutanlığının ihtiyacına göre Deniz altıcı Subay niteliğini kazanmak üzere Denizaltı Özel İhtisas Kursuna tefrik edilirler" hükmünü taşıdığı, maddenin (b) bendinde Denizaltı Subay Özel İhtisas Kursuna katılmayan veya kursu başarı ile tamamlayamayanların deniz altıcıhk niteliğini kaybedecekleri, (d) bendinde ise kursa tefrik edilmeyenlerin deniz altıcılıktan ayrıldıkları tarihteki hizmet durumlarına göre 2629 Sayılı Kanunun 8 (a) 4, denizaltı kursuna katılmaya istekli olmayanlara hizmet yılı durumuna bakılmaksızın 2629 Sayılı Kanunun 8 (c) maddesinin uygulanacağı, belirtilmektedir.

    Diğer taraftan Deniz altıcı astsubayların seçimi...deniz altıcılık niteliklerini muhafaza ile ilgili aynı Yönergenin 2 nci bölüm l nci kısım 16 ncı maddesinde "subaylığa nasbedilen deniz altıcı astsubaylar subaylığa nasbedildiği andan itibaren statü farklılığı nedeniyle deniz altıcı astsubay niteliklerini kaybederler. Bu sınıf subaylar l nci bölüm l nci kısım madde 23 e göre işlem görürler" hükmünü getirmektedir.

    2'629 Sayılı Kanunun 6 ncı maddesine 8.6.1989 gün ve 3570 Sayılı Kanunun 6 ncı maddesi ile getirilen son bendinden "deniz altıcı, dalgıç ve kurbağa adam niteliklerini kazandıkları halde kadro ve hizmet gerekleriyle Silahlı Kuvvetlerin diğer görevlerine atananlardan, Kuvvet Komutanının onayı ile tekrar deniz altıcı, dalgıç ve kurbağa adam hizmetlerinde görevlendirilmeleri gerekli görülen ve sağlık durumları elverişli olan deniz altıcı, dalgıç ve kurbağa adamlara yıllık zorunlu dalış tazminatını tamamladıkları sürece hizmet yıllarına bağlı olarak deniz altıcı, dalgıç ve kurbağa adamlara ödenen oranda tazminat ödenir" hükmünü amirdir. Maddenin tümü göz önüne alındığında deniz altıcı tazminatına hak kazanmak için personelin; bu kadroya atanmış veya deniz altıcı olmak üzere seçilerek eğitime başlamış olması gerekmektedir.

    Davacı her ne kadar 16 şar haftadan toplam 32 hafta süre ile Astsubay denizaltı Özel İhtisas Eğitimini yapmış isede, daha sonra sınavda başarılı olarak subay statüsüne geçirilmiş ve güverte teğmenliğe nasbedilmiştir. Subaylığa nasbedildikten sonra 26 haftası kurs, 26 haftası staj olan Subay Denizaltı Özel İhtisas eğitimi yapmamıştır.

    Deniz altıcılık Vasıfları Yönergesinin 2 nci bölüm l nci kısım 16 ncı maddesinde açıkça belirtildiği üzere subaylığa nasbedilen deniz altıcı astsubaylar subaylığa nasbedildiği andan itibaren statü farklılığı nedeniyle deniz altıcı astsubay niteliğini kaybederler ve Yönergenin 23 ncü maddesinde de belirtildiği üzere Denizaltı Subay niteliğini kazanmak için bu kursa tefrik edilmek ve kursu başarı ile bitirmek gerekmektedir.

    Ancak bu halde 2629 Sayılı Kanunun 6 ncı maddesinde yazılı tazminata hak kazanılabilir.

    Davacı her ne kadar astsubay iken subay olan deniz altıcılarla ilgili olarak deniz altıcılık vasıfları yönergesinde ve yasada hüküm bulunmadığını, bu nedenle kanunda yapılan değişiklik sonunda kazanılmış haklarım kaybettiğini adeta cezalandırıldığını iddia etmekte isede; Deniz altıcılık Vasıfları Yönergesinin 26.7.1990 tarihinde yürürlüğe girdiği, 2629 Sayılı Kanunun 6 ncı maddesinin 3570 Sayılı Kanunla eklenen son bendinin 8.6.1989 tarihinde yürürlüğe girdiği, 2629 Sayılı Kanunun bu bendi dışındaki deniz altıcılara ödenecek tazminatlarla ilgili 6 ncı maddesinin de bahse konu kanun gibi l Mart 1982 tarihinden geçerli olarak yayınlandığı 21.1.1982 tarihinde yürürlüğe girdiği, bu tarihlerin tamamının davacının teğmenliğe nasbedildiği 30.8.1990 tarihinden önceye rastladığı, 15 Ocak 1992 tarihine kadar kendisine denizaltı tazminatı ödenmeye devam edilmişse bunun bir hatadan kaynaklandığı, Deniz altıcı Astsubay iken güverte sınıfı subaylığa nasbedilmekle davacının statüsünün değiştiği, yeni statü ortaya çıktıktan sonra eski statünün hal ve istikbalde tatbikine imkân olmadığı gibi, istikbaldeki bir statünün maziyi idare etmesi ve imkân olmadığı, bu sebeplerle davacının iddia ettiği üzere umumi hukuki durumlarda müktesep hakkında bahis konusu olmayacağı, ancak yasa koyucu deniz altıcı astsubayların subaylığa nasbedilmekle deniz altıcı vasıflarının devam edeceğini arzu etseydi bu hususu da açıkça belirtmesi gerektiğinden davacının bu iddialarına itibar imkânı görülmemiştir.

    Yukarıda açıklanan nedenlerle Deniz altıcı Astsubay iken, Güverte Sınıfa subaylığa (Teğmen) nasbedilen davacının statü değişikliği ve subaylar için gerekli deniz altıcı subay kursuna tefrik edilmemesi nedeniyle kendisine deniz altıcı tazminatı ödenmemesine ilişkin olarak idarece tesis edilen işlemin tamamen hukuka uygun olduğu sonuç ve kanaatine varılmakla yasal dayanaktan yoksun DAVANIN REDDİNE,

    Dergi No:8
    Karar Dairesi:AYİM.2.D.
    Karar Tarihi:23.12.1992
    Karar No: 92/307862EK.
    Karar No:


    geri