Muvazzaflık hizmetini tamamlayarak TSK’dan herhangi bir nedenle ayrılan subay, astsubay, uzman erbaş, sözleşmeli er ile erbaş ve erlere yasal yaş sınırına kadar sefer görev emri verilebilir.

Askerlik şubesi başkanlıklarından veya e-Devlet (www.turkiye.gov.tr) uygulaması Askerliğim sorgulama ekranlarını kullanılarak sefer görev emri olup olmadığı öğrenilebilir.

Askerlik hizmetini yaptıktan sonra yedek kaynağına alınan personele ihtiyaç halinde kardeş durumu gözetilmeksizin sefer görev emri verilebilir. Bir veya daha fazla kardeşe sefer görev emir verilmiş olması diğer kardeş/kardeşlere sefer görev emri verilmesine engel teşkil etmemektedir.

Seferberlik mevzuatı gereğince sefer görev emri; Türk Silahlı Kuvvetlerinin ihtiyaçları gözetilerek, genç ve yeni terhis olmuş personelden başlamak suretiyle, personelin statüsüne ve muvazzaflık döneminde yetiştirildiği sınıf, branş ve ihtisasa uygun olarak Millî Savunma Bakanlığı tarafından bilgisayar ortamında verilmektedir. İstek üzerine görevlendirme yapılmamaktadır.

En yakın askerlik şubesi başkanlığına müracaat edilir. Yedek personel, Sağlık Bakanlığınca belirlenen rapor vermeye yetkili en yakın yetkili sağlık kuruluna sevk edilir. Sağlık kurullarınca yapılan muayene sonucunda “TSK’da Görev Yapamaz” veya “Askerliğe Elverişli Değildir” kararlı sağlık raporu verilenlerin sefer görev emirleri iptal edilir.

Kurum ve kuruluşlar, barış döneminde yapacakları hazırlıklar kapsamında, ertelemesi teklif edilecek sefer görev emri verilen yedek personelin yerine, aynı görevi yapabilecek; öncelikle kadın, askerliğe elverişli olmayan, ilgili kanunlarda belirtilen yaş sınırı dışına çıkan ve yaş sınırı içinde olmakla birlikte sefer görev emri olmayan personel temin etmekten sorumludur. Bu gibi personelin bulunmaması hâlinde erteleme teklifi yapılır.

Yedek personel erteleme teklifleri, kurum ve kuruluşun faaliyet gösterdiği sektör itibarıyla hangi bakanlığın görev ve sorumluluk alanında ise o bakanlık tarafından yapılır. Herhangi bir bakanlığın sektör itibarıyla görev ve sorumluluk alanında olmayan özel kurum ve kuruluşlar doğrudan Millî Savunma Bakanlığına erteleme teklifinde bulunur.

Kurum ve kuruluşlar yedek personel erteleme tekliflerini bağlı, ilgili, ilişkili veya koordineli olduğu bakanlığa bildirir. Bakanlıklar erteleme tekliflerini inceleyip, uygun olanları Millî Savunma Bakanlığına bildirir. Millî Savunma Bakanlığı, personel erteleme tekliflerinden uygun olanları onaylar ve uygun olmayanlarla birlikte ilgili bakanlık veya kuruma bilgi verir..

Özel kurum ve kuruluşlarda çalışan yedek personelin erteleme işlemleri ilgili kurum veya kuruluş tarafından bağlı, ilgili, ilişkili veya koordineli olduğu bakanlığa bildirilmesi ve ilgili bakanlık tarafından onaylanarak Millî Savunma Bakanlığına teklif edilmesi hâlinde yapılabilir.

Sefer görev emirleri, Millî Savunma Bakanlığı tarafından iptal edilene kadar geçerlidir. Herhangi bir geçerlilik süresi bulunmamaktadır.

En yakın askerlik şubesi başkanlığına müracaat edilerek yeniden düzenlenen sefer görev emri belgesi teslim alınır.

Seferberlik tatbikatları ve ferdî seferberlik eğitimleri, seferberlik ve savaş hâliyle ilgili hazırlıkların uygulanması, sivil ve askerî makamların çağrı bildirimi eğitimlerinin geliştirilmesi, yedek personelin muvazzaflık döneminde edindiği eğitim düzeyinin sürdürülmesi için eğitimlerinin tazelenmesi ve yenilikler hakkında bilgi sahibi olmaları maksadıyla yapılır. Seferberlik tatbikatları ve ferdî seferberlik eğitimlerinin yapılmasına her yıl Genelkurmay Başkanlığının talebi, Millî Savunma Bakanlığının teklifi üzerine Cumhurbaşkanınca karar verilir.

e-Devlette sefer görev emriniz görünmüyorsa iptal edilmiştir.

Seferberlik tatbikatı veya ferdî seferberlik eğitimi görevi, sefer görev emrinin kaldırılmasını gerektiren durumlar hariç olmak üzere iptal edilmez.

A. Seferberlik Tatbikatlarına Katılan Yedek Personelin Özlük Hakları

a. Tatbikata katılacak yedek personelin birliklerine kadar olan gidiş yolluk ve yevmiyeleri; sevk için müracaat ettikleri askerlik şubesi başkanlıkları tarafından ödenmektedir.

b. Sevk işlemini yaptıran yedek subay, yedek astsubay ve yedek uzman erbaşların harcırahları silahaltı davetiyelerinin tebliğinde, askerlik şube başkanlıklarında dolduracakları yurtiçi geçici görev yolluğu bildirimine göre, yedek erbaş/erlerin yol ve iaşe bedelleri ise adrese dayalı nüfus kayıt sistemindeki ikamet adresleri esas alınarak ödenecektir.

c. Yedek personelin maaşı, dönüş yolluk ve yevmiyesi tatbikat birliğince ödenir. Rütbe maaşının ödemesinde;

(1) 657 sayılı Kanun’a tabi memur iken aldığı maaş, rütbe maaşından az olan rütbeli yedek personele aradaki farkın tatbikat süresine tekabül eden kısmı ödenir. Memur iken aldığı maaş rütbe maaşından fazla veya eşit ise ayrıca ödeme yapılmaz.

(2) Emekli aylığı, malüllük aylığı veya yaşlılık aylığı alan rütbeli yedek personelin aldıkları maaş, rütbe maaşından az ise aradaki farkın tatbikat süresine tekabül eden kısmı ödenir. Aldıkları maaş rütbe maaşından fazla veya eşit ise ayrıca ödeme yapılmaz.

(3) 1. ve 2. madde kapsamına girmeyen (işçi, işsiz, serbest meslek mensubu v.b.) rütbeli yedek personel ise çalıştıkları işyerlerinden ücretlerini tam almaması durumunda rütbe maaşının tamamı ödenecektir.

(4) Görevli bulundukları kamu kurum veya kuruluşlarından, çalışmakta oldukları işyerlerinden veya tabi oldukları sosyal güvenlik kurumundan maaş, ücret veya aylıklarını tam olarak almaya devam edenler hariç tatbikata katılan yedek erbaş ve erlere, tatbikat süresinin her günü için 4857 sayılı İş Kanunu’na göre 16 yaşını doldurmuş bekâr işçilere uygulanmakta olan net asgari ücretin 1/30 tutarında ödeme yapılır.

(5) Emekli olan veya 657 sayılı Kanun’a tabi memur olarak çalışmayan rütbeli yedek personelin tatbikat süresince kesilen emeklilik kesenek listeleri, tatbikatta geçen sürelerinin emekliliğe esas olan hizmet sürelerine ilave edilebilmesi için ilgili birlik tarafından sosyal güvenlik kurumuna gönderilir.

B. Ferdi Seferberlik Eğitimine Katılan Yedek Personelin Özlük Hakları

a. Ferdi seferberlik eğitimlerine katılacak yedek personelin birliklerine kadar olan gidiş yolluk ve yevmiyeleri; askeralma bölge başkanlıkları tarafından ödenmektedir.

b. Sevk işlemini yaptıran yedek subay, yedek astsubay ve yedek uzman erbaşların harcırahları silahaltı davetiyelerinin tebliğinde, askerlik şube başkanlıklarında dolduracakları yurtiçi geçici görev yolluğu bildirimine göre ödenecektir.

c. Yedek personelin maaşı, dönüş yolluk ve yevmiyesi tatbikat birliğince ödenir. Rütbe maaşının ödemesinde;

(1) 657 sayılı Kanun’a tabi memur iken aldığı maaş, rütbe maaşından az olan rütbeli yedek personele aradaki farkın tatbikat süresine tekabül eden kısmı ödenir. Memur iken aldığı maaş rütbe maaşından fazla veya eşit ise ayrıca ödeme yapılmaz.

(2) Emekli aylığı, malüllük aylığı veya yaşlılık aylığı alan rütbeli yedek personelin aldıkları maaş, rütbe maaşından az ise aradaki farkın tatbikat süresine tekabül eden kısmı ödenir. Aldıkları maaş rütbe maaşından fazla veya eşit ise ayrıca ödeme yapılmaz.

(3) 1. ve 2. madde kapsamına girmeyen (işçi, işsiz, serbest meslek mensubu v.b.) rütbeli yedek personel ise çalıştıkları işyerlerinden ücretlerini tam almaması durumunda rütbe maaşının tamamı ödenecektir.

(4) Memuriyet mahalli dışında ferdî seferberlik eğitimine katılan yedek sb./asb.lara eğitimin icra edildiği vazife mahallindeki ikametleri için 6245 sayılı harcırah kanununa göre yevmiye ödenir.

C. Diğer Hususlar

Seferberlik tatbikatı veya ferdi seferberlik eğitimine katılan işçiler için 4857 sayılı İş Kanunu’nun 55’inci maddesi uyarınca, seferberlik tatbikatı veya ferdi seferberlik eğitimi süresi yıllık izin hakkı bakımından çalışılmış gibi sayılır.

Seferberlik tatbikatı veya ferdi seferberlik eğitimine katılan 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu’na tabi memurlar, ilgili kanun gereği izinli sayılır, kademe ilerlemeleri devam eder ve aylıkları kurumlarınca ödenir.

Seferberlik tatbikatı veya ferdi seferberlik eğitimi için silahaltına alınan yedek personelden kamu kurum ve kuruluşlarında çalışanlar ile özel kurum ve kuruluşlarda 4857 sayılı İş Kanunu’na tabi olarak çalışanlar, tatbikat/eğitim görevlerinin bitmesini müteakip, eski iş yerlerinde görevlerine devam ederler.

Personel seferberlik tatbikatına katılan yedek personel kışlada veya tatbikat bölgesinde kalır. Evci izni verilmez ve tatbikat süresince kazandan iaşe edilir.

Ferdi seferberlik eğitimine katılan yedek personel; birliğin muvazzaf personelinin uyguladığı mesai saatlerine aynen uyar. Muvazzaf personelin istifade ettiği mesai araçlarından istifade eder, geceleri şehirlerde kalmak isteyenlere orduevi veya askeri misafirhanelerden yer verilir. İsteyenler eğitimin yapıldığı birlik/kurumda kalabilir, birlik/kurum dışına gidiş gelişler sivil elbise ile yapılır, evi aynı garnizonda olanlar gece evlerinde kalabilir, Cumartesi günleri birlik/kurumda eğitime devam edilir ve pazar günleri serbest kalırlar. Eğitimine ihtiyaç duyulan ihtisaslarda yedek erbaş ve erler için de ferdi seferberlik eğitimi uygulanabilir, ancak yedek erbaş ve erler ferdi seferberlik eğitimi süresince birlik ve kurumlarda iskân ve iaşe edilirler.

Tebliğ işleminin yapılabilmesi maksadıyla en yakın askerlik şubesi başkanlığına müracaat edilir.

Yasal mazeretleri olmadığı halde seferberlik tatbikatına veya ferdi seferberlik eğitimine katılmayan yedek personel bakaya takibine alınır. Seferberlik tatbikatı veya ferdî seferberlik eğitimi bakayası sayılanlar hakkında 7179 sayılı Askeralma Kanunun 24’üncü ve 26’ncı maddeleri hükümleri uygulanır. 2026 yılı için askerlik şubelerine kendiliğinden müracaat edenler her gün için 58,13 TL, yakalananlar ise her gün için 116,27 TL idari para cezası ile cezalandırılır. İdari para cezaları her yıl yeniden değerlendirme oranlarına uygun olarak artırılır.

Bakaya kalanlar ele geçtiklerinde veya kendiliğinden askerlik şubesine müracaat etmeleri halinde görevlendirildiği birliğe sevk edilirler. Barışta verilen idarî para cezası kesinleştikten sonra bakaya kalanlar ile seferberlik ve savaşta bakaya kalanlar hakkında nüfusa kayıtlı olduğu askerlik şubesi tarafından suç dosyası hazırlanarak mahalli Cumhuriyet başsavcılığına gönderilir.

Seferberlik tatbikatı veya ferdi seferberlik eğitimi bakayası yedek personel, yasal yaş sınırı dışına çıksa dâhi tatbikat veya eğitim süresi kadar hizmet yapmadıkça bu yükümlülükleri devam eder.

Tebliğ işleminin yapılabilmesi maksadıyla en yakın askerlik şubesi başkanlığına müracaat etmeniz gerekmektedir.

Yedek personel için uygulanan yasal yaş sınırları aşağıdaki tabloda belirtilmiştir.

* 18.2.2021 tarihli ve 7281 sayılı Türk Silahlı Kuvvetleri Personel Kanunu ile Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun ile 5434 sayılı Türkiye Cumhuriyeti Emekli Sandığı Kanunu’nun 40’ıncı maddesi değiştirilmiş ve uzman erbaşların yasal yaş sınırı 57’den 60’a çıkarılmıştır. Bu kapsamda, 1967 doğumlu uzman erbaşlar 01.01.2027 tarihinde yasal yaş sınırı dışına çıkarılacaktır. Önceki yıllarda ilgili mevzuata göre (2016 yılında yasal yaş sınırı 50’den 57’e çıkarılmıştır) yasal yaş sınırı dışına çıkartılan uzman erbaşlar ile ilgili herhangi bir işlem tesis edilmeyecektir.

Askerliğe elverişsiz hâle gelen, ertelenen, çok vatandaşlık hakkına sahip olan, ilgili kanunlarda belirtilen yaş sınırı dışına çıkan, Türkiye Cumhuriyeti vatandaşlığından çıkan veya çıkarılanlar, yasal ikamet izniyle yurt dışında bulunanlardan Nüfus ve Vatandaşlık İşleri Genel Müdürlüğü kayıtlarında resmî ikamet adresi yurt dışı olanlar, barış döneminde taksirli suçlar hariç bir yıldan çok şahsi hürriyeti bağlayıcı ceza alanlar, seferberlik ve savaş hâllerinde beş yıl ve daha fazla hapis cezasını gerektiren suçlardan hürriyeti bağlayıcı cezaya mahkûm olanların sefer görev emirleri kaldırılır.

İhtiyaç duyulması hâlinde 5237 sayılı Türk Ceza Kanunu’nun ikinci kitap, dördüncü kısmında yer alan; Devletin güvenliğine karşı suçlar, anayasal düzene ve bu düzenin işleyişine karşı suçlar, millî savunmaya karşı suçlar, Devlet sırlarına karşı suçlar ve casusluk suçlarından kesinleşmiş mahkûmiyet kararı olanlar hariç olmak üzere birinci fıkrada yazılı hâllerde sefer görev emri verilebilir.

Seferberlik tatbikatları ve ferdî seferberlik eğitimlerine sevk tarihinde;

          Kendisinin tutukluluğu veya hükümlülüğü,

          Kendisinin herhangi bir sağlık kurumu raporuyla belgelendirilmiş istirahat gerektiren hastalığı,

       Eşi veya ikinci derece dâhil kan veya kayın hısımlarından birinin sağlık kurumu heyet raporuyla belgelendirilmiş hayati tehlike içinde olduklarını gösteren hastalığı,

          Önceki veya sonraki on beş gün içinde eşinin, ikinci derece dâhil kan veya kayın hısımlarından birinin ölümü,

          Önceki veya sonraki on beş gün içinde kendisi veya ikinci derece dâhil kan veya kayın hısımlarından birinin evlenmesi,

        Önceki veya sonraki on beş gün içinde çocuğunun doğması, nedenleriyle sevklerini yaptıramayanlar bu mazeretlerini kanıtlayan belgelerini askerlik şubesine teslim ederler.

          Bu durumdaki yükümlülerden istirahatli olanlar istirahati bitiminde derhâl sevk edilirler. Diğerlerinin sevki bir ay ertelenir.

Genel seferberlik, kısmi seferberlik veya özel çağrı duyurularını öğrenen sefer görev emri verilen yedek personel, duyurudaki çağrı işareti ve birlik seferberlik numarası ile kendi sefer görevlendirmesinin kontrolünü yapar. Çağrı işareti aynı ve birlik seferberlik numarası duyuruda belirtilenlere uyanlar başkaca bir uyarı beklemeden, çağrı için yapılan ilan saatinden itibaren en geç altı saat içerisinde yola çıkar ve kırk sekiz saat içerisinde birliklerine veya yönlendirilmesi hâlinde toplanma merkezine katılırlar.

Yurt içinde bulunanlar doğrudan birliklerine veya en yakın askerlik şubesine, yurt dışında bulunanlar ise büyükelçilik veya konsolosluklara başvururlar. Birliğine kendi olanakları ile katılamayacak olanlar, en yakın askerlik şubesine başvurarak birliklerine yollanmalarını talep ederler.